Onvoorzien onder nul is foute boel

In de agrarische sector zijn we gewend aan wisselende inkomsten. Als primaire producent is je resultaat afhankelijk van vele factoren. Op sommige heb je grip, maar op vele factoren ook niet. Het aanhouden van een ruime buffer aan liquide middelen wordt belangrijker omdat de economische realiteit steeds grilliger wordt evenals de bijbehorende risico’s.

‘Als boer wil je sneller dan de bank’

Een collega stopt met zijn bedrijf en jij krijgt gelegenheid om een deel van zijn grond te kopen. Maar, je moet vlot beslissen. De bank kan niet zo snel reageren en je weet niet of ze mee gaan in jouw idee. Gemiste kans, zegt senior relatiebeheerder Joar van der Velde. “Het kan anders; met Slim Geld.”

Wie is de baas, jij of het bedrijf?

Er komt een moment waarop je beseft: dit bedrijf is nooit ‘af’. Er is geen eindpunt. Geen status ‘voltooid’. Je bouwt, je verbouwt, je verbetert, je koopt, je ruilt. Jaar in jaar uit. En als je denkt: nu klopt het, nu staat het zoals het moet… verandert er iets. In de markt, de regelgeving, de omgeving of privé. Of gewoon op het land of in de stal.

Geen lintje voor agrarische prutsers

In een eerdere column noemde ik het “Een tussenjaar voor de boeren” – een tijd waarin de sector zich voorbereidt op veranderingen, zich aanpast en op zoek gaat naar nieuwe manieren van werken. Gezien de aantallen en heftige reacties had ik een gevoelige snaar geraakt. Als we verder kijken naar de uitdagingen en het weer van vandaag, blijkt maar weer eens dat geen jaar hetzelfde is. De sector, nee heel de wereld, is knap in beweging en wat gisteren werkte, hoeft vandaag niet meer de oplossing te zijn.

‘Met alleen een Excel-sheet red je het bij de bank niet’

Vier gezinnen die van één akkerbouwbedrijf leven. Een pittige opgave waar ook de bank zijn vraagtekens bij zette. Toch lukt het de vier broers Dogterom uit Oude-Tonge (Zuid-Holland). Gezamenlijk bouwden ze het ouderlijk bedrijf uit tot een bedrijf van formaat met akkerbouwgewassen en tulpen. Door areaaluitbreiding, forse investeringen en meer vreemd vermogen namen de financieringsvraagstukken toe. ‘Met alleen een Excel-sheet red je het bij de bank niet meer.’

Boer vangt bot, of toch liever een echte adviseur?

Door de speakers in de auto hoorde ik het lied van een Nederlands/Belgisch zangduo: “Nu wij niet meer praten.” Het klonk mooi, maar ik hoorde er nog iets meer in. Diezelfde week had ik ook al iets opgevangen over belangst onder jongeren. Directe, mondelinge communicatie van mens tot mens wordt steeds zeldzamer. Dat kom ik ook in toenemende mate tegen in mijn werk als bedrijfsadviseur.